Được tạo bởi Blogger.

Thứ Bảy, 15 tháng 1, 2011


Tôi đã tự hứa với mình, khi nào cầm được quyển sách trên tay, sẽ đọc lại một lần nữa, liền mạch và chìm đắm, để thực tâm nhìn lại câu chuyện trong phiên bản cuối cùng và trọn vẹn nhất. Gọi là “quyển sách” vì tôi đã đọc những dòng chữ đó từ lâu, trên word khi còn là bản nháp, trên pdf khi là bản cuối cùng, trên Yahoo 360, trên note facebook, trên những cửa sổ chat, trên những dòng thơ, truyện ngắn viết cho tôi, và trên cả những điều chưa bao giờ được nói.

Tôi đã tưởng tượng ra cảnh tôi ngồi trước dòng sông Otanabee, bên bờ cỏ, dựa lưng vào một cây to nở đầy hoa trắng giữa mùa xuân, đọc câu chuyện dân gian của thời đại được viết trong mùa hoa dâu da nở, về những con phố tung dài hoa dâu da trắng. Tôi đã tự nhủ mình sẽ viết một bài khác, ngoài 4 trang word cảm nhận tôi đã từng viết và những đoạn ngăn ngắn giới thiệu  sách khác.

Tôi đã rất băn khoăn, và cực kì muốn biết liệu mình có thể đọc quyển sách đó như một người đọc bình thường không? Có thể cảm nhận về nó như một câu chuyện mực đen giấy trắng như biết bao câu chuyện tôi đã đọc và sẽ đọc không? Tôi muốn biết nếu tôi chỉ là một trong những độc giả vì lý do vu vơ nào đó cầm được Aquarius trên tay, tôi có thật lòng yêu thích nó không? Tôi có khóc không? Ngậm ngùi? Hài lòng? Rúng đông? Và tôi có google tên tác giả sau khi đọc nó để biết nhiều hơn về anh, nếu như tôi không phải là một trong những người bạn biết nhiều về anh nhất rồi không?

Lần đầu tiên tôi được nhận một quyển sách có chữ kí và lời đề tặng của tác giả. Lần đầu tiên, ước mơ cháy bỏng từ thưở bé là được chứng kiến hành trình ra đời của một quyển tiểu thuyết được thỏa mãn. Lần đầu tiên tôi được đọc bản thảo của một tác phẩm văn học. Và khi tôi cầm quyển sách tôi đã vô cùng mong chờ ấy trên tay, có thể chỉ sau tác giả thôi, tôi đã mỉm cười và nghĩ: “Mình thật sự rất thích mùi giấy mới và mực in.”

Suốt hơn 250 trang truyện, tôi cố gắng đọc nó như một độc giả bình thường. Nhưng quả là khó.

Vì đã được đọc lần lượt từng mảnh nhỏ trước khi các chương ghép lại thành một tiểu thuyết, tôi đi vào thế giới của Aquarius như đi gặp những người quen cũ. Tôi đọc về cậu bé nhặt bóng, bà thím bị câm trông bé Sin và anh phục vụ quán café ở nơi nhân vật Tôi hay ngồi như những người đã gặp ở đâu đó. Tôi biết tại sao Hiệp không phải tên là Sơn. Tôi được nghe chính tác giả nói về khái niệm bể cá, nơi những con cá bơi vô thức  rồi xô đập vào nhau, tạo thành những va chạm vướng mắc vào nhau chẳng thể nào tránh khỏi.

Tôi đã cùng nghe những bài hát của Aqua. Tôi cũng đã cùng tranh cãi với anh về Khế ước xã hội của Rousseau, nghe anh kể chuyện con cò con vạc. Tôi đã được hỏi: “Em nghĩ tại sao bông hoa tulip đỏ ấy quý?” và thấy câu trả lời “Có lẽ vì nó hiếm” của mình được đặt trên môi nhân vật. Có những thắc mắc của anh tôi không đưa ra được câu trả lời hợp lý, tôi thấy nhân vật thú nhận: “Tôi cũng không hiểu Aqua có ý gì khi muốn gọi tiến sĩ Jones trong một bản tình ca, ông già trên đầu đã có hai thứ tóc chuyên đi tìm mộ cổ.” Tôi được khoe những đoạn viết hay đột biến trong lúc xuất thần, như câu kết: “Tôi lại trở về với những đám mây, để kiếp sau, lại làm một giọt nước rơi.”, đã được đưa ra kèm với: “Nghe yêu không?” – “Yêu”. Tôi nhớ là mình đã trả lời như vậy.

Tôi biết cả những nguyên nhân sâu xa hơn cho những bi kịch của nhân vật. Tại sao Hiệp nghĩ thế giới này được duy trì bởi nỗi sợ, nhưng bố đẻ của Tôi, khi không còn gì để sợ và để mất nữa, cũng không còn là con người nữa. Tại sao tất cả những nhân vật đều chỉ đau đáu muốn được sống một cuộc sống bình thường. Tại sao Tôi tự nguyện chấp nhận sự vô cảm để làm việc, nhưng vẫn là một kẻ sát nhân biết tự vấn mình – uốn cong theo nguyên tắc vận hành của bộ máy mình đang sống bên trong nó, nhưng tự nhận thức được sự uốn cong của mình. Tôi biết tại sao bi kịch về gia đình, về vật chất và sự thỏa hiệp lại bao trùm câu chuyện đến thế. Tôi còn biết cả nguyên nhân của những chi tiết vụn vặt hơn, như khi Tôi muốn đưa tiền cho thằng bé nhặt bóng tenis để đổi lấy chút thoải mái cho lương tâm, hay khi ông già bơm xe ở vỉa hè cũng đủ gợi lên suy nghĩ về sự chờ đợi, hi vọng và sụp đổ của hi vọng.

Còn xu hướng dùng tin tức để dẫn dụ vào một suy tưởng, có lẽ ai quen sơ sơ tác giả và biết con người đấy có thể ngồi 8 tiếng liên tục mở hàng trăm tab news và rất giỏi tìm kiếm những thông tin thú vị bằng google, đều hiểu được.

Tôi chỉ được nghe kể về những sự việc đã xảy ra từ ngày xưa, đủ để biết về những ẩn ức và thôi thúc đã gợi dẫn vào nhân vật. Nhưng tôi đã ở đó trong suốt quá trình quyển sách được thai nghén, tôi biết quá nhiều về từng câu, từng chữ, từng trích dẫn và nhân vật, nhiều hơn bất cứ độc giả bình thường nào được phép biết. Tôi ngồi nghe những kế hoạch quảng bá anh tưởng tượng ra, xem những trang bìa anh tự vẽ và góp ý cho vô số những tên sách anh chợt nghĩ ra lúc tắc đường. Tôi được hỏi đoạn mở nút này có bị lộ quá không, ý tưởng này cài cắm có hợp lý không. Tôi biết những lúc anh chán nản, mất tự tin, bực tức, thấy  mình kém cỏi, và nghi ngờ khả năng của mình. Tất cả những điều này đã khiến tôi không thể khóc, nếu giả sử tôi có khóc nếu chỉ đọc truyện mà không quen tác giả, hoặc đọc truyện khi nó là quyển sách trên tay chứ không phải từ những kết nối khi ý tưởng còn tràn lan khắp chốn. Đó là một điều thiệt thòi cho tôi, hẳn nhiên rồi.

Vì thế, chỉ đến một phần ba cuối cùng, tôi mới hòa mình được vào thế giới của truyện. Còn hai phần ba trước đó, tôi chỉ có thể nghĩ về tác giả, về tôi, về những điều chúng tôi đã nói với nhau, và về tình bạn của chúng tôi.

Từ hồi mới chơi với nhau, tôi đã không biết gọi anh là gì. Cố gắng định nghĩa vai trò của anh đối với tôi luôn thất bại. Không phải tình yêu như người ta hay nghĩ, hai người khác giới vượt qua tình bạn thì chỉ có thể là yêu. Người Hy Lạp cổ đại tin tình cảm giữa hai người đàn ông, thuần túy tâm hồn và tri thức mới là thứ tình cảm thuần khiết và đáng trọng vọng nhất, chứ không phải tình yêu đôi lứa. Quan hệ vợ chồng đối với họ chỉ là một việc phải làm để duy trì hệ phả. Tôi nghĩ mình hiểu kiểu tình cảm đó của họ. Giới tính, và cả tuổi tác của chúng tôi đều không quan trọng. Nếu tôi có là đàn ông, hoặc nếu anh là phụ nữ, và chúng tôi hơn kém nhau 10 tuổi chứ không phải 2, tôi vẫn tin chúng tôi sẽ trân trọng nhau y như bây giờ. Thậm chí, chúng tôi cũng không cần ở bên nhau và chia sẻ nhiều như những người bạn khác. Tôi không cần đi chơi, không cần gặp mặt, không cần biết về mọi chi tiết trong cuộc sống thường nhật của anh, cũng không có nhu cầu quen biết bạn bè anh. Thế nhưng, tôi rất mực tin tưởng rằng, có những người sẽ đi vào và đi ra, nhưng anh sẽ ở lại trong cuộc đời tôi, và ngược lại.

Mỗi lần đọc sách là một lần bước vào tâm trí của người khác. Khi “người khác” là người mình đã biết rất nhiều, những con đường, lối ngoặt, điểm dừng trong câu chuyện đều gợi lên hoàn cảnh cá nhân của người viết. Điều đó khó mà tránh khỏi, dù tôi hiểu rằng câu chuyện chẳng bao giờ dừng lại ở giới hạn cuộc đời người tạo ra nó. Nhưng tôi đành thú nhận với mình rằng, tôi không thể đọc Aquarius như mọi người. Tôi không thể giả vờ làm một độc giả bình thường được, và chắc chắn không thể cảm nhận quyển sách một cách “khách quan”.
Nhưng tôi vẫn thích nó, sau lần thứ n đọc lại. 

Tôi thích Doraemon và Harry Potter trong khi ác cảm với cổ tích vì tôi thích những tưởng tượng hiện đại, những mơ mộng có thể tin được. Vì thế tôi thích chuyện dân gian nhưng “ở thời đại chúng ta” của anh. Tôi thích những câu chuyện một khi đã bước vào, khi bước ra sẽ thay đổi cách tôi nhìn một điều gì đó. Anh đã khiến cho tôi không bao giờ nghe Aqua theo cách cũ được nữa. Tôi cũng đã từng tự bảo mình: “Bi kịch nằm ở sự sắp xếp sai” từ hồi lớp 6 khi học Sự tích thành Cổ Loa, chuyện tình của Mỵ Châu Trọng Thủy và nghĩ lỗi không phải ở Mỵ Châu nhẹ dạ hay Trọng Thủy phản trắc, chỉ là sự sắp xếp sai thôi. Của số phận, hay của những chuyển động vô thức trong cái quẫy đuôi của cá, hay của những chồng chéo trong những mối quan hệ xã hội, tình cảm và lý trí, xét đoán và một phút bốc đồng…đều như nhau cả. Tôi thích sự ghép nối và liên tưởng đến từ những sự việc đang diễn ra hàng ngày, như chú gấu trắng chết đuối, như đồng tiền của Thổ Nhĩ Kì, như một tin tức trên google. Và tôi thích những câu triết lý được đút rúc bằng giọng văn rủ rỉ rù rì nhiều thanh bằng, đọc lên cứ như một khúc đồng dao ngân nga không bao giờ dứt.

Nếu là một độc giả bình thường, tôi vẫn sẽ tìm thấy những triết lý sống của mình được phát biểu thành lời ở đây, và tôi vẫn sẽ tìm được sự đồng cảm. Nhưng vì tôi không phải, nên ngoài những suy nghĩ được nói hộ ra, tôi còn có một ước mơ được sống hộ. Gấp sách lại, tôi đã nghĩ, một ngày nào đó, tôi sẽ là người kí tặng và anh sẽ được ở vị trí của tôi bây giờ.


0 nhận xét:

Đăng nhận xét