Được tạo bởi Blogger.

Chủ Nhật, 17 tháng 10, 2010

Tôi ngồi một mình trên giường, dưới ba lớp chăn, hai bóng đèn đỏ rực một trên trần một ngay cạnh, với một quyển sách về tôn giáo Trung Quốc, trong sự im lặng đặc quánh. Các bạn cùng nhà đã rủ nhau đi chơi cầu lông. Tôi không biết chơi, nên ngồi nhà ôm sách tự an ủi rằng ít ra mình sẽ có vài giờ đồng hồ hoàn toàn yên lặng để tập trung đọc nốt hơn trăm trang sách cho kịp hạn nộp bài.

Tôi không biết chơi môn thể thao nào ngoài bơi lội. Cũng không phải vì tôi thích nước hay có năng khiếu đặc biệt gì với môn bơi, chẳng qua đó là môn thể thao duy nhất tôi được tập và được học. Bố mẹ tôi làm kinh doanh, nên mỗi ngày làm việc 10 tiếng, 7 ngày một tuần, một năm chỉ có 2 tuần nghỉ tết. Không như những viên chức khác có thứ bảy chủ nhật để ở nhà với con cái, và công việc sau 5h chiều là xong xuôi, bố mẹ tôi sau mỗi ngày lao động đều đã vắt kiệt sức.

Nếu như áp dụng lý thuyết của nhà xã hội học Pháp nổi tiếng Pierre Bourdieu, thì việc gia đình tôi là tầng lớp lao động không thể hiện ở dạng vật chất, mà ở dạng vốn văn hóa và vốn xã hội (cultural and social capital). Bố mẹ làm việc rất vất vả không để chúng tôi phải thiếu thốn gì, thậm chí tôi luôn là đứa có tiền tiêu vặt rủng rỉnh hơn so với vô số bạn bè. Nhưng kĩ năng chơi một môn thể thao – một vốn liếng xã hội không mua được bằng tiền, việc mà bố mẹ không thể làm cho chúng tôi vì nghề nghiệp không cho bố mẹ hai ngày cuối tuần, là một sự thiếu hụt ngăn trở tôi tham gia một hoạt động xã hội các bạn tôi đều cho là đơn giản, là chơi cầu lông.

Và tôi ở nhà một mình trong buổi tối này. Sẽ còn rất nhiều buổi tối như thế nữa.

Hình như những việc tôi thích làm nhất đều rất đơn độc. Tôi đọc sách một mình, nghe nhạc một mình, đi bộ một mình, và chơi thể thao, cũng là bơi một mình. Bể bơi trường chẳng bao giờ đông. Lúc nào tôi cũng được bơi một mình trong một làn nước, vòng đi rồi lại vòng lại trong cái bể nhỏ có chiều dài 25m. Tôi chẳng nói chuyện với ai, cũng chẳng để ý đến cái gì ngoài những viên gạch trắng của thành bể tiến dần đến trước mắt sau mỗi sải tay của mình.

Trong một ngày mưa tầm tã, bể rất vắng, ngoài tôi ra chỉ có một hai người khác. Tôi bơi giữa bể, ngẩng đầu lên hít hơi vào chỉ thấy xung quanh màu nước xanh ngăn ngắt. Nước dập dềnh, và tôi bỗng thấy mình rất tự do.

Ở trên mặt đất, tôi luôn mặc cảm vì mình vụng về và yếu ớt. Những tiết thể dục hồi còn học phổ thông là nỗi kinh hoàng pha trộn của sự bất lực, bị chế nhạo, nước mắt và những tai nạn được báo trước từ trẹo khớp, bong gân khi phải nhảy xà hoặc chạy bền. Đi tập thể dục với bạn, đạp xe rồi quờ chân quờ tay được mấy phút, tôi hoa mắt ù tai buồn nôn khó thở. Tất cả những người quen thân đều biết tôi là một đứa có thể trạng yếu, và hầu như chẳng bao giờ ngại ngần tỏ ra cho tôi biết họ thực sự nghĩ rằng tôi là một đứa yếu như sên.

Tôi đã từng ngạc nhiên khi thử xoay người dưới nước, và thấy là không có điểm tựa nào, mình vẫn có thể xoay rất nhanh. Nước nâng đỡ và bao trùm. Trong ngày mưa đó, bể bơi vắng hoe, tôi lặng lẽ lừ đừ bơi hết lượt này đến lượt khác chiều dài bể, tập trung vào nhịp thở, trong đầu trống rỗng, tay chân chuyển động như một guồng quay tự động. Rồi tôi tự hỏi, chẳng phải cảm giác này rất giống thiền hay sao?

Khi tâm trí yên tịnh, bạn chỉ tập trung vào hơi thở, chú ý đến nhịp sống đang cuộn chảy bên trong cơ thể mình và tiếp nhận mọi xung động bao quanh, tôi hiểu đó là thiền. Lúc đó, tôi cũng không nghĩ gì, chỉ thở đều, tay chân nhịp nhàng, và tận hưởng cảm giác ở trong nước, những va chạm và sức ép có thật nhưng chẳng định hình. Tôi từng đọc rằng, thiền không nhất thiết phải ngồi im, khoanh chân, thẳng lưng. Khi bạn lao động hăng say và hoàn toàn tập trung vào công việc của mình, đó cũng là thiền. Chỉ có điều, con người sợ cô đơn. Họ sợ khi ngồi một mình, họ sẽ phải đối mặt với những tiếng nói ở trong đầu. Vì thế, ít người muốn, và thực sự cố gắng tìm về và đối diện với chính mình, qua thiền.

Ngày xưa, hồi còn mới học bơi, tôi nhìn những người khác trong bể và thầm nghĩ: “Giá ngày nào đó mình cũng có thể tự tin bơi giữa bể như họ, không phải nép sát vào thành và lúc nào cũng nơm nớp sợ đi quá thành bể một gang tay.” Trong khoảnh khắc thấy mình tự do giữa làn nước, tôi chợt nhớ lại mơ ước đó. Tôi đã từng sợ hãi phải buông tay khỏi chỗ bám an toàn, đã rất nhiều lần phải tự động viên mình đi xa hơn, xa hơn chút nữa, để đến bây giờ, tôi ung dung ngụp lặn trong lòng nỗi sợ của mình. Chẳng phải tự do đến từ cảm giác được giải thoát hay sao? Trong trường hợp của tôi, đó là giải thoát khỏi nỗi sợ từ bên trong.

Trong thời đại kết nối như thế này, chẳng dễ gì để được ở một mình hoàn toàn. Trong một thời khắc hiếm hoi, tôi chơi vơi trong nước và nhớ lại một mơ ước cũ giờ đã là hiện thực. Có một nỗi sợ cũ tôi đã chiến thắng. Nhưng còn những nỗi sợ mới? Có lẽ một ngày gần đây thôi, tôi sẽ túm được một mơ ước mới có hình hài cụ thể, như việc bơi không cần chỗ bám giữa bể chẳng hạn, lúc đó tôi sẽ biết mình phải làm gì. Cắn răng tự động viên, sặc nước nhiều lần, suýt chìm vài lần, rồi tôi sẽ đủ khỏe, đủ nhanh và đủ dũng cảm để thả tay mình khỏi thành bể. Và tôi sẽ lại trải qua cảm giác tự do lần nữa, như là trong một cái bể bơi trong nhà bé tẹo lúc nào cũng có nhân viên cứu hộ ở trên. 

Nhưng vẫn là tự do.


0 nhận xét:

Đăng nhận xét