Được tạo bởi Blogger.

Thứ Tư, 8 tháng 9, 2010

Có những khoảnh khắc bạn biết mình sẽ nhớ nó ngay khi nó đang diễn ra. Thường thì chúng ta sống với từng khoảnh khắc trong đời, không biết cái nào sẽ ở lại, cái nào sẽ chỉ là một chuỗi trong những khoảnh khắc không tên không để lại chút dấu ấn, và cái nào sẽ được đóng băng trong khuôn kỉ niệm. Tất nhiên là có những ngoại lệ lạ lùng. Ngay khi bạn nói ra một câu gì đó, bạn biết mình sẽ nhớ mãi câu nói này, những điều bạn đang nhìn thấy, nghe thấy và cảm thấy. Đôi khi, những chi tiết sắc nét đến khó hiểu, cả quá khứ, hiện tại và tương lai chứa trọn vẹn trong một sợi tơ thời gian cực mảnh.

Hôm đó, ta đến chỗ bạn như đã hẹn từ hôm trước. Ngoài trời mưa dầm dề. Mưa rớt bão. Ta ngồi trong phòng của bạn, áp má vào cốc trà nóng bạn pha cho, tiếng mưa rơi tong tong ngoài mái. Tự nhiên bạn thốt lên:
- Van, Im gonna miss you so much
- Why? Nụ cười của ta có cả ngạc nhiên lẫn thích thú
- I’ll miss hanging out with you everyday…
Tiếng bạn lùi dần vào một khoảng không xa xôi. Ta không nghe nữa, mà mơ màng gặm nhấm cái lâng lâng của hiện tại. Khi ta đang im lặng, uống trà, nghe mưa, và có một cô gái bảo cô ấy sẽ nhớ ta. Không phải kiểu nói nhớ xã giao khi người ta chia tay, cũng không phải kiểu nhớ chưa cảm thấy nhưng cứ nói trước cho những ngày sau, càng không phải kiểu nhớ là hệ quả đương nhiên suy ra từ một tình bạn đẹp, bây giờ chúng ta yêu nhau thì đương nhiên khi xa chúng ta sẽ nhớ nhau. Ta thấy nỗi nhớ của bạn bảng lảng trong không gian, mềm mại và quấn quýt. Ta chạm được vào nỗi nhớ của một ngày trong tương lai. Nó ngọt ngào và rất thật.

Khi hai đứa ngồi hớn hở ngóng cái chảo bánh xèo vàng rộm ở ngõ Hàng Chiếu, tay đũa tay bát, bạn bảo bạn thấy như đã sống ở Việt Nam được hai, ba năm, ta nghĩ ngay rằng mình cũng thấy như đã quen bạn được hai, ba năm. Hôm đó cũng là một ngày mưa khác. Tháng 8 này Hà Nội mưa nhiều. Nước chảy tong tỏng từ tấm bạt của hàng bánh xèo dựng tạm đó, lụp xụp và tất nhiên là mất vệ sinh một cách rất...Hà Nội. Ta và bạn đã lang thang cuốc bộ trên Bà Triệu, Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, phố Huế suốt từ sáng đến tối một ngày khác, gặm nhấm cái ủ ê buồn bã của thành phố ngày mưa và hai đứa lùi lũi đi mà không tìm được người bán rong nào để lân lê nói một câu chuyện cho tử tế.

Cái cảm giác đưa mắt lướt dọc vỉa hè, nhìn thấy một gương mặt quen, có thể chưa nhớ ra ngay đó là ai, nhưng biết chắc chắn mình đã từng gặp, rất thú vị. Sau một tháng lăn lê khu vực xung quanh hồ Gươm, ra đến cầu Long Biên, chợ Đồng Xuân, Nhà Thờ Lớn, hai đứa cuốc bộ, ngồi bệt xuống đất, đứng dựa tường, và nói chuyện với rất nhiều người bán rong, ta mỉm cười, vẫy tay, gật đầu với những con người và gánh hàng ngày thường ta lướt qua, coi họ như một phần của đường phố, thậm chí không coi họ là gì cả, và bỗng khám phá ra bạn đã cho ta nhìn Hà Nội qua một vẻ đẹp mới vừa lạ lẫm, mới mẻ lại cực kì thân quen. Ta nghĩ là ta yêu Hà Nội hơn qua bạn.

Có những ngày hai đứa làm được rất ít, có những ngày làm được rất nhiều. Có những người rất niềm nở, thân thiện. Có những người chua ngoa và gay gắt. Có những cuộc phỏng vấn kết thúc bằng bắt tay, tặng quà, chụp ảnh. Có những cuộc chấm dứt vội vã khi một tiếng còi công an ré lên, hoặc bóng dáng xe cảnh sát lấp ló ở góc đường, hoặc người bán rong nhấp nhổm không yên, muốn bán hàng chóng cho xong thay vì ngồi trả lời cà kê với hai đứa con gái. Có những người nói rất nhiều và rất thật, thậm chí ta cảm giác như họ chỉ chờ gặp ai đó sẵn sàng nghe để trút hết nỗi lòng. Có những người ngại ngùng, ấp úng, và những lời nói vòng vo của họ câu trước không khớp với câu sau. Hai đứa đã nói chuyện với người già, trẻ em, đàn ông, phụ nữ, những cô gái nông thôn ra Hà Nội bán hàng lúc nông nhàn, lẫn những người nuôi cả gia đình bằng mẹt hàng rong của mình. Một chiếc xe đạp, một cái nồi tào phớ, vài cái bát cái thìa, là tất cả cơ nghiệp của họ.

Quá nhiều để kể ra. Trong ta bùng lên thôi thúc muốn biết nhiều hơn, nhiều hơn nữa về cuộc sống của những người xung quanh mình. Ta tự hỏi bao nhiêu năm nay, ta đi qua những con phố này, mà tại sao chưa bao giờ dừng chân một lần, ngồi xuống và trò chuyện với họ. Tại sao ta chưa bao giờ nghĩ đến ngoài chức năng là người cung cấp một mặt hàng, thường là thực phẩm, họ cũng là những con người, với số phận, cuộc đời, và cả những điều bình thường nhưng khiến ta mắt tròn mắt dẹt ngạc nhiên. Tại sao ta phải đợi một cô gái đến từ đất nước xa xôi cách ta nửa vòng trái đất, đến và dạy cho ta biết và yêu những điều, những con người ta luôn cho là của mình?

Đi chậm với bạn, ta sững sờ nhận ra một góc của Hà Nội ta luôn băng qua bằng xe máy, xe đạp, ô tô, trông thật khác với phiên bản của chính nó khi ta đi bộ. Ta không thể nhớ nổi đã bao giờ mình nhìn thấy cái tượng đài hình như bằng đồng đen được dựng ở ven hồ Tây trên đường Thanh Niên chưa, cho đến khi ta ngồi cùng bạn ghi lại một cuộc phỏng vấn với chị bán bóng bay và thấy ánh đèn flash của hai cô gái lóe lên. Một buổi chiều, ta ngồi ở hàng nước mía trên phố Hàng Giầy, cùng bạn phỏng vấn một chị bán bánh trôi bánh chay, phố xá nhộn nhịp buổi chợ chiều, ông cụ đút mì cho đứa cháu lên bốn, người qua người lại hàng xóm chào hỏi nhau, ta xúc động như thấy lại một buổi chiều trong quá khứ, khi ta cũng nhỏ xíu chạy tung tăng trên phố, nơi mọi người đều quen biết nhau và trò chuyện với nhau như người nhà. Ta đã không khỏi mỉm cười với anh trông xe khi anh ý nhìn thấy bóng ta từ xa, đã xấp xải chạy từ bên đường sang, môi còn dính cơm, và đó cũng là một chiều mưa khác. Giống như từ trước đến nay ta yêu Hà Nội qua thơ văn, âm nhạc, hội họa, qua mắt của người khác, qua những kí ức của chính ta. Và bạn giúp ta nhìn thấy Hà Nội qua đôi mắt của mình.

Ta đã đèo bạn trên con xe Cup, từ những ngày đầu tiên mua một cái mũ bảo hiểm, bạn ngồi sau ta hai tay bám chặt vào vai, và lái người ta như thể ta là cái vô lăng ô tô, và mỗi khi đi vào đường đông ta đến khổ để giữ thăng bằng sau những cú giật của bạn khi có một cái xe lượn sát. Rồi những lần sau, bạn ngồi lên xe, ung dung không bám vào đâu cả, lại còn bảo ngồi lên xe của ta thấy cực kì an toàn. Ta không bằng lái, mùa hè này đi xe máy một mình lần đầu tiên, hay đèo một cô tây to gấp đôi ta, mặc váy chữ A xòe qua đầu gối, đầu tóc chia lọn xoắn chặt, cạo hai nửa đầu nên rất được mọi người chú ý, lượn vè vè. Một hôm trời mưa, bạn ngồi sau trùm vạt áo mưa của ta, cười rúc ra rúc rích như đứa trẻ con quá phấn khích khi thích thú với điều gì.

Không phải người nào mới gặp cũng có thể ngồi nói chuyện với nhau lâu. Ta và bạn đã nói rất nhiều. Nói gì cũng đồng ý với nhau, thấy giống và như đã nói hộ cho đứa kia rồi. Cả hai đều ghét đi giày cao gót, sợ phải chưng diện, phẫn nộ với những bất công xã hội, yêu thích nghiên cứu, ngưỡng mộ những người thầy nhiệt huyết, hứng thú với âm nhạc, và trăm thứ linh tinh nữa. Bạn hát, tham gia vào dàn đồng ca, và biết chơi rất nhiều nhạc cụ. Ta đã được nghe kể về những chuyện gia đình bạn không muốn nói với nhiều người. Lần nọ ta kể một câu chuyện của mình và mắt bạn long lanh nước. Bạn kể về những lần gặp gỡ kì lạ, ta kể về những con người chỉ thoáng gặp mà ta không thể quên. Trong suốt một tháng, hai đứa gặp nhau gần như hàng ngày, mỗi lần ít thì 3, 4 tiếng, nhiều thì 8, 9 tiếng, mà ta vẫn cảm thấy mình nói quá nhiều về mình và chưa biết đủ về bạn. Đáng lẽ ta nên hỏi thêm, cần nghe thêm.

Điều gì đó ở cô gái này khiến người ta muốn lại gần. Dù cô ấy rụt rè, nhưng cô ấy thành thật yêu quý những con người xung quanh và muốn tận hưởng những điều xung quanh. Sức sống của bạn như một vòng tròn lan tỏa trên mặt nước. Có những buổi khi trở về, ta ngỡ ngàng với vẻ đẹp của những người bán rong mà ta gặp. Các cô, các chị đẹp rất đằm và duyên. Nụ cười, đôi mắt, cử chỉ…đấy hình như mới là vẻ đẹp thuần Việt mà ta không thấy trong mình lẫn những người bạn của mình. Có phải vì trước nay ta chưa bao giờ nhìn kĩ, hay vì những gương mặt đó được đặt cạnh gương mặt bạn?

Bạn là người đầu tiên phá bỏ hoàn toàn những bức tường ta tự xây nên quanh mình suốt những năm qua. Là người Canada đầu tiên, ta thật sự coi là bạn. Có những người yêu quý ta, nhưng đối với ta, sự quan tâm của họ mang màu sắc của gia đình. Ta cũng không rõ là do bản thân bạn, hay do chúng ta gặp nhau ở lãnh địa của ta, nơi ta không bị ám ảnh mình lẻ loi vì mình quá khác biệt. Có lẽ cả hai. Có một điều ta biết rất rõ, là ta tự tin hơn lên nhiều khi có một người thật sự chứng minh cho ta thấy sự khác biệt của văn hóa, ngôn ngữ không ngăn trở được chúng ta hợp với nhau đến nỗi có thể cùng khóc và cười với những câu chuyện của nhau.

Và bạn đã nhen lên trong ta một ngọn lửa mới. Ta thấy mình trong vai trò của một nhà nghiên cứu, lang thang ở những miền đất lạ và quen, nhưng sẽ nhìn thế giới mới và cũ đó qua lăng kính nghiên cứu xã hội học. Bạn làm ta phải tự vấn liệu mình đã có đủ can đảm để sống ở một nơi mình hoàn toàn đơn độc, không hiểu chuyện gì đang diễn ra và bị người bản xứ nhìn chòng chọc không? Câu trả lời là bây giờ thì không, nhưng mà ta sẽ.

Ta sẽ bắt đầu gom góp can đảm từ bây giờ.

**Cho các bạn không biết: Bạn Noelani sinh năm 87, chuẩn bị lên năm 4 khoa Địa lý con người ở trường đại học Mc Gill, Montreal, Canada. Năm tới bạn ý làm luận văn về chủ đề: cách những người bán rong ở Hà Nội chịu đưng/kháng cự lệnh cấm bán rong ban hành 2008. Tớ làm trợ lý cho bạn ý trong khoảng 27 cuộc phỏng vấn với những người bán rong suốt tháng 8 vừa rồi.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét