Lưu trữ Blog

Được tạo bởi Blogger.

Thứ Năm, 12 tháng 8, 2010

Hôm lâu lâu rồi giới thiệu bản thân với một bạn mới quen, không nhớ là ai nữa, nói là tớ đang học xã hội học, và trả lời cho câu hỏi về phát biểu cảm nghĩ, đã bảo “ừ có, tớ cũng thích những thứ tớ đang học”. Bạn ý thốt lên: “ôi ấy sướng nhỉ, được học cái mình thích, tớ thì chán trường đại học quá.” Mình nhăn nhở sửa lại là: “Không phải tớ học cái mình thích, mà thích cái mình học thôi.”

Đối với nhiều người, hai câu đấy có thể chẳng khác gì nhau, nhưng với tớ thì có. Vì cũng như phần lớn các bạn 18 tuổi lơ ngơ vào trường đại học chỉ vì đấy là một điều được mặc định sau khi học hết cấp 3, tớ không có trong đầu định hướng rõ ràng nào cả. Tớ biết là tớ sẽ không học mấy môn tự nhiên, cũng không học kinh doanh thương mại, hay ngoại giao nghệ thuật gì hết, nhưng ngay cả trong đống mấy môn liên quan đến xã hội và viết lách, tớ cũng vẫn mù mờ. Ngày đấy có biết tâm lý học, xã hội học, văn hóa học, nhân chủng học, và vô số các môn khác được gắn thêm chữ “học” đằng sau khác nhau thế nào đâu. Cũng vẫn đinh ninh là mình sẽ học báo chí, nếu không phải bây giờ thì một lúc nào đó.

Thế nên đến cuối năm 1, khi phải chọn chuyên ngành, tớ đã chọn khá là ngẫu hứng. Cũng phải nói là rất may hệ thống giáo dục ở trường tớ cho phép học sinh một khoảng thời gian để suy nghĩ về lựa chọn của mình. Trước khi đi, mọi người hay hỏi trường cháu dạy cái gì, tớ vô tư trả lời môn gì cũng có trong ánh nhìn nửa bối rối nửa ái ngại. Mọi người có thể gật gù: “à, thế là trường Tổng Hợp”, hoặc cũng có thể hỏi lại là: “như thế thì làm sao có chất lượng được?” Vì quen với cách phân chia trường đại học ở Việt Nam, nơi mà mỗi sinh viên khi đăng kí nguyện vọng được coi như là biết rõ mình muốn làm kế toán hay giáo viên, nên việc một trường đai học có đủ các chuyên ngành và một sinh viên có thể học bất cứ cái gì mình thích hơi lạ với mọi người. Nhưng tớ cho rằng đấy là một cách tiếp cận hay. Người ta hay gọi đó là nền giáo dục toàn diện, nhưng không phải kiểu toàn diện nhồi nhét như học sinh phổ thông ở Việt Nam, mà là toàn diện trong cung cấp lựa chọn. Sinh viên có nhiều tự do hơn, nên không những có các cơ hội đa dạng để khám phá bản thân mình, mà còn có nhiều giúp đỡ trong việc theo đuổi sở thích hơn.

Thật ra tớ vẫn hay nghĩ, người ta nói quá nhiều về việc theo đuổi ước mơ rồi, nhưng có phải ai cũng có ngay một ước mơ cháy bỏng để theo đuổi đâu. Chẳng ai dạy làm thế nào để có hoài bão cả. Đam mê cũng là một thứ được mặc định, tự nhiên là có thế thôi. Trong khi sự thật thì cách xa đó cả vạn dặm. Trong suốt ít nhất là 2 năm đầu đại học, tớ loay hoay khổ sở để tìm lại mục tiêu mới. Hệ thống giáo dục ở trường tớ, tuy cũng không giúp tớ biết mình muốn gì, nhưng ít nhất không gò bó tớ vào một lựa chọn cố định. Ít ra tớ được cho cơ hội để chọn thứ mình thích, và thích thứ mình chọn, chứ không bị kẹt cứng với một lựa chọn vu vơ khi chưa hiểu rõ bản thân cũng như lựa chọn của mình.

Quay lại với việc chọn chuyên ngành của tớ hồi năm 1. Lúc đó, tớ không theo tâm lý học vì sau khi làm một báo cáo thí nghiệm hoảng hồn lên vì các dãy số dài dằng dặc, tớ chọn văn hóa học nhưng cũng hơi chợn vì thấy môn này mông lung quá. Lựa chọn chắc chắn nhất là xã hội học được quyết định với lí do là dễ hiểu, dễ thở và cô giáo dễ thương. Lúc đấy cũng chưa có gì thiết tha lắm. Lên năm 2, tớ đắn đo chọn lớp. Ba lớp trong chuyên ngành xã hội là “Lý thuyết xã hội học cổ điển”, “Phương pháp luận xã hội học” và “Cái tôi và xã hội: trường phái tính biểu tượng của giao tiếp” (symbolic interactionism, dịch hơi chuối :D) và hai lớp trong văn hóa học là “Giới, giới tính, sự khác biệt giới” và “Truyền thông và xã hội”. Cũng học hết năm 2 suôn sẻ, điểm tàm tạm. Nhưng trong 5 lớp thì có 2 lớp về tổ chức bài giảng khá lộn xộn, cảm giác thầy cô không nhiệt tình và nghiêm túc lắm. Một lớp khó nhăn và một lớp cô giáo dạy chán chết. Chỉ có đúng một lớp hay thì lại học từ 7 đến 10h tối, lúc đầu óc tớ không còn hoạt động tử tế, và nhất là tớ bị đói vì có lớp trước đấy nên không ăn tối. Tóm lại kết thúc năm cũng hài lòng với điểm nhưng nội dung học thì không để lại nhiều ấn tượng lắm.

Đến năm ba này, cũng vì một sự việc không lường trước, cụ thể là cô giáo của một lớp trong ngành văn hóa làm tớ không thể chịu nổi và phải bỏ lớp (một điều hay ho nữa là học sinh có thể bỏ lớp nếu không thích nữa, chẳng ai ngăn cản ép uổng gì), nên tớ không còn đủ tín chỉ để theo văn hóa, đành chuyển sang chỉ còn tập trung vào xã hội học. Năm nay học hay hơn năm ngoái nhiều, tớ thích hầu hết các thầy cô giáo. Nội dung học cũng không còn tính đại cương mà đi sâu hơn về một mảng chủ đề. Ví dụ như tớ học các lớp xã hội học về tôn giáo, gia đình, văn hóa, giới tính, chủng tộc, tầng lớp. Càng học càng thấy suy nghĩ của mình đã thay đổi theo kiểu nhìn đời của một người phân tích xã hội, không còn nhìn nhận vấn đề từ góc độ cá nhân thuần túy nữa. Tất nhiên cũng có cái thiệt là tớ học về xã hội Bắc Mĩ là chủ yếu, vì thế tớ tốn rất nhiều thời gian và công sức cho những vấn đề chẳng liên quan gì đến xã hội Việt Nam. Nhưng mà điều quan trọng là cách suy nghĩ của tớ đã thay đổi. Tớ nhận ra và tớ rất thích.

Ngày xưa đọc sách dạy cách thành công, hay cách cải thiện mối quan hệ, rồi các truyện ngắn, bài viết về tấm gương vượt khó, tớ ngồi gật gù tán thưởng. Bây giờ, sau khi được khai sáng đã nhận ra là sự cố gắng của cá nhân kiểu gì thì kiểu vẫn bị đặt trong các giới hạn của xã hội, và suy nghĩ là chỉ cần người ta có đủ quyết tâm là từ nghèo khó sẽ lên giàu ngay rất sai lầm. Bất công xã hội không chỉ nằm trong các phiên tòa, nó ở ngay trong đời sống này thôi, trong cuộc sống của mỗi người. Mối quan hệ vợ chồng chẳng hạn, nhiều khi bị ảnh hưởng từ những cái xa tít mù khơi như việc các bé gái và bé trai lớn lên thế nào, chứ chẳng phải từ một món ăn ngon hay một lời yêu thương nói mỗi sáng. Vô số ví dụ nữa có thể kể ra, nhưng tóm gọn lại là cách nhìn không còn quá đơn giản nữa. Mọi thứ đều tương tác với nhau, nhất là sự ảnh hưởng của xã hội lên mỗi cá nhân con người. Từ việc hôm nay ăn gì, làm gì, mua đồ ở đâu, yêu người thế nào, đều có thể phân tích ra để thấy rằng đó chẳng phải là những quyết định cá nhân ngẫu nhiên.

Rồi năm 3 này, tuy vẫn không thân với bạn nào cũng lớp và mỗi lúc phát biểu vẫn hơi run, nhưng cũng vui vì có nhiều lần có câu hỏi khó khi cả lớp im lặng thì thầy cô giáo gọi đích danh tớ trả lời. Cũng vui vì những trao đổi với các thầy cô thân mật hơn. Bởi vì cũng đã học được kha khá, nên tớ tự thấy nền tảng cũng dày dặn hơn một chút. Cảm giác mình đang đi tiếp và xây lên cao từ một mảnh đất đã có móng khác nhiều so với việc chơi vơi giữa một vùng đất lạ hoắc trống trải. Thỉnh thoảng nghĩ đến một điều gì đó, kiến thức chỗ này chỗ kia lại chạy ra đòi so sánh. Hoặc thích hơn là khi nghĩ đến một chuyện nhỏ nhặt thường ngày và bỗng nhận ra những gì đã được học có thể áp dụng vào đây. Ví dụ như tại sao các cặp yêu nhau khác chủng tộc thường hay là trai da trắng gái da vàng mà không ngược lại, hoặc tại sao các bạn mình ở nhà dùng facebook hay viết note và thay status, còn các bạn ở đây dùng facebook chủ yếu là để khoe ảnh và hỏi thăm nhau. Thầy cô chưa dạy điều này và trước đây mình cũng sẽ không nghĩ được theo hướng này. Rất chi là thú vị

Từ trước đã được dọa là lên năm 3 sẽ học rất nặng. Khối lượng công việc lớn, thầy cô khắt khe và nội dung cũng khó hơn. Cũng thường xuyên bơi ra trong bài đọc, hậm hực vì đầu óc không thể tập trung, bực tức và thấy bị quá tải với đống bài chờ làm, nhưng rõ ràng là năm nay viết nhanh hơn. Toàn là hôm sau nộp bài thì hôm trước mới giở ra viết. Rồi mọi chuyện cũng ổn cả. Có một lớp dự đoán là điểm sẽ thấp hơn tiêu chí đề ra, nhưng mà cũng chẳng thấy day dứt lắm. Chẳng hiểu tại sao. Chắc tại lớn rồi, có phải là trẻ con nữa đâu mà khóc lóc vì điểm số :D

Cứ thế, kết thúc năm 3 với thành công lớn nhất là một câu kết luận: “Ừ, mình thích những gì mình đang học. Mình vui vì mình đã chọn con đường này, và mình sẽ đi tiếp.” Để nói được thế cũng khó lắm chứ tưởng à? Vẫn nhớ hồi trước khi đi, có hỏi chú Bình về việc chọn ngành học, chỉ nhận được câu trả lời là “Lựa chọn nào cũng có cơ hội và rủi ro, chỉ có điều nếu đã chọn rồi thì đừng hối hận”. Rồi sau đó, cũng nói chuyện về vấn đề lựa chọn với Mr. Huge Heart (tên thân mật là bạn Tim To), và nhận được câu tương tự: “Lựa chọn không quan trọng, mà quan trọng là sống với lựa chọn của mình thế nào.” Bây giờ thấy sự tinh túy của cả hai người, và sung sướng không phải vì mình đã chọn đúng, mà vì mình đã yêu lựa chọn của mình.

P/S: Còn thành công lớn thứ 2 là tiết mục Trống Cơm. Quá trình tập luyện 6 tháng đã mang lại rất nhiều niềm vui và sự ấm áp của tình bạn bè. Tớ gọi một màn múa là “hiện thực hóa ước mơ đã bị bỏ quên”, đó là ước mơ được trình làng một thứ gì đó của Việt nam, để sự tồn tại của văn hóa mình được khẳng định, dù chỉ là trong cái cộng đồng bé xíu của một thành phố nhỏ xíu giữa đất nước Canada to đùng. Nhưng tớ rất vui vì mong muốn cháy bỏng đó của mình đã thành sự thật, và vui hơn nữa vì sự thật đó là công sức của một tập thể những con người đáng yêu :D

0 nhận xét:

Đăng nhận xét